Cynamon, który wsypujesz do szarlotki, to nie owoc, nie liść, nie nasiono, a kora drzewa, zdjęta ręcznie, kawałek po kawałku, dwa razy do roku, w porze deszczowej. Dowiedz się jak się zbiera cynamon!
Skąd pochodzi cynamon?
Prawdziwy cynamon cejloński pochodzi ze Sri Lanki. Tamtejsze warunki klimatyczne i wielowiekowe doświadczenie plantatorów sprawiają, że uchodzi za produkt najwyższej jakości. Drzewo, z którego go pozyskujemy, to cynamonowiec: roślina z rodziny wawrzynowatych, spokrewniona m.in. z laurem. W naturze dorasta do 10 metrów i żyje nawet 70 lat. Na plantacjach celowo utrzymuje się go znacznie niżej: ze względu na regularne przycinanie uprawne cynamonowce nie wyrastają ponad 3 metry. Tak po prostu łatwiej zbierać.
Oryginalny i najsmaczniejszy cynamon cejloński pochodzi ze Sri Lanki.
Większość cynamonu ze sklepowych półek raczej nim nie jest. Na świecie uprawia się kilka gatunków cynamonowców. Tak zwana kasja (cynamon chiński, indonezyjski lub wietnamski) dominuje w handlu międzynarodowym. Ten cejloński, uznawany za „prawdziwy”, jest droższy, delikatniejszy w smaku i trudniejszy do znalezienia poza sklepami ze zdrową żywnością.
Jak wygląda zbiór cynamonu?
Plantacja cynamonu to jedno z niewielu miejsc w rolnictwie, gdzie maszyna naprawdę nie może zastąpić człowieka. Zmechanizowanie procesu obierania pędów jest bardzo trudne. Produkcja cynamonu w dużej mierze opiera się na pracy ręcznej i wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie.
Zbiory zaczynają się w porze deszczowej: na Sri Lance od maja do czerwca i od października do listopada. Wilgoć ułatwia czyszczenie gałęzi z kory.
Sam proces wygląda tak: zbieracz ścina pędy tuż nad ziemią, usuwa liście, zeskrobuje zewnętrzną korkową warstwę, a następnie nacina i zdejmuje cienkie paski wewnętrznej kory. Paski układa jeden na drugim.
Podczas suszenia na słońcu (trwającego od 4 do 7 dni) paski przybierają żółto-brązową barwę i zwijają się po obu stronach, tworząc charakterystyczne złączone rurki. To właśnie są laski cynamonu.
Najlepsza jakość pochodzi z cienkiej kory 2–3-letnich gałązek ze środkowych części rośliny. Pierwszy zbiór jest zazwyczaj niskiej jakości, ale z każdym kolejnym jest lepiej.
Czy cynamon na sklepowej półce to „prawdziwy” cynamon?
Krótka odpowiedź: prawdopodobnie nie. Cynamon cejloński i kasja różnią się znacząco. Cejloński ma subtelny, słodki smak z cytrusową nutą, jest mniej intensywny i zawiera znacznie mniej kumaryny. Kumaryna w dużych ilościach może obciążać wątrobę, dlatego w specjalistycznych źródłach odradza się regularnego spożywania dużych dawek tańszej kasji. Jak je rozróżnić bez etykiety? Cynamon cejloński jest mocniej zwinięty, kasja zawija się słabiej, we wnętrzu laski widoczne są większe otwory. Kasja jest też twardsza: trudniej ją złamać w palcach.
Ciekawostki o cynamonie
Cesarz Neron spalił cały zapas cynamonu na pogrzebie żony
Krąży przekaz, że w czasie pogrzebu swojej żony Poppei Sabiny w 65 roku n.e. cesarz Neron spalił całe zapasy cynamonu, jakie zgromadzono w Rzymie. Historycy spierają się do dziś, czy był to akt rozrzutności na pokaz (cynamon był w tych czasach wyjątkowym dobrem luksusowym), czy akt desperacji. Pewne jest jedno: musiał mieć tego cynamonu naprawdę dużo.
Cynamon trzymano w skarbcach jak klejnoty
Pliniusz Starszy odnotował, że w starożytnym Rzymie funt cynamonu (czyli 327 gramów) kosztował 300 denarów, czyli równowartość niemal 10-miesięcznej przeciętnej płacy. Ten sam Pliniusz ocenił, że uncja cynamonu była pięciokrotnie droższa od uncji srebra. Nie bez powodu cesarze trzymali cynamon w skarbcach razem z klejnotami.
Arabowie wymyślili Cynamonowe Ptaki, które strzegły przyprawy
Przez wieki kupcy arabscy utrzymywali w tajemnicy, skąd pochodzi cynamon. Wymyślili historię o mitycznych Cynamonowych Ptakach: ogromnych stworzeniach, które budują gniazda z gałązek cynamonowca na niedostępnych skałach. Pisali o nich Herodot i Arystoteles. Mit działał doskonale: ukrywał prawdziwe źródło przyprawy i windował jej cenę. Sri Lanka jako ojczyzna cynamonu pojawiła się w europejskich źródłach dopiero około 1270 roku.
Holenderskie floty wyczuwały cynamon z odległości 8 mil morskich
Gdy w XVII wieku holenderska flota zbliżała się do wybrzeży Cejlonu, marynarze podobno wyczuwali zapach cynamonu jeszcze na morzu. Jeden z holenderskich kapitanów zanotował: „Brzegi wyspy są nim pełne i jest to najlepszy cynamon na całym Wschodzie. Gdy jest się z nawietrznej strony wyspy, można go poczuć z odległości ośmiu mil morskich.”
Cynamon: dobro luksusowe na wyciągnięcie ręki
Laski, które dziś kosztują kilka złotych w każdym supermarkecie, przez tysiące lat były towarem luksusowym, przedmiotem wojen handlowych i monopolu kolejnych mocarstw: Arabów, Wenecjan, Portugalczyków, Holendrów i Anglików. Następnym razem, kiedy będziesz przygotowywać pyszności z cynamonem, pomyśl, że masz w rękach kawałek jednego z najdłużej strzeżonych sekretów w historii handlu.
Bibliografia >
- Naturalnie o Zdrowiu: Jak rośnie cynamon? https://naturalnieozdrowiu.pl/jak-rosnie-cynamon/
- Rolnicy.com: Cynamonowiec cejloński (Cinnamomum verum). https://rolnicy.com/cynamonowiec-cejlonski-cinnamomum-verum-roslina-przyprawowa/
- Go4Taste: Prawdziwy cynamon cejloński — jak go rozpoznać? https://go4taste.pl/blog/prawdziwy-cynamon-cejlonski-jak-go-rozpoznac/
- Imperium Romanum: Cynamon, cenna przyprawa starożytności. https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/cynamon-cenna-przyprawa-starozytnosci/
- National Geographic Traveler: Przyprawy cenniejsze niż złoto. https://www.national-geographic.pl/traveler/porady/przyprawy-cenniejsze-niz-zloto/
- Biogo: Cynamon kością niezgody — historia niezwykłej przyprawy. https://biogo.pl/blog/cynamon-koscia-niezgody-historia-niezwyklej-przyprawy/
- Wikipedia: Cinnamon. https://en.wikipedia.org/wiki/Cinnamon